วัยทองก็คือ อาการของผู้หญิงก่อนวัยหมดประจำเดือน

วัยทองก็คือ ก่อนวัยหมดประจำเดือน สุขภาพดี ทั้งภายนอกและภายใน ปัญหาของสตรี วัยทอง

วัยหมดประจำเดือน

วัยหมดประจำเดือน

ทำไมถึงเรียกวัยหมดประจำเดือนว่าวัย ทองถึงแม้การหมดประจำเดือนจะเป็นสัญลักษณ์ที่เด่นชัดของคนวัยทอง แต่มันก็เป็นหลักบอกระยะทางของคนวัยทองเท่านั้น ซึ่งมันไม่ได้ประกอบด้วยการก้าวผ่านทั้งหมดของคนวัยทอง ก่อนที่ประจำเดือนจะหมดยังมีขั้นตอนของการเสื่อมสมรรถภาพของรังไข่ จากการสำรวจพบว่าจะมีช่วงราว 2-4 ปี แต่ละคนจะไม่เหมือนกัน ช่วงนี้จะเรียกว่า ช่วงก่อนวัยหมดประจำเดือน หลังจากประจำเดือนหมดรังไข่จะหดเล็กลง
วัยทองก็คือ ก่อนวัยหมดประจำเดือน คนก็มักจะเรียกว่า “ช่วงระยะของวัยหมดประจำเดือน” ถ้าเร็วก็ 2-3 ปี ถ้าช้าก็ 8-12 ปี ถ้าหากถามว่าวัยทองเกิดขึ้นเมื่อใด ผู้หญิงหลายๆคนก็คงตอบไม่ถูกว่า อายุเท่าไหร่ที่ประจำเดือนมาไม่ปกติ และหมดไปเมื่อไหร่ก็ไม่รู้ ดังนั้น การหมดประจำเดือนก็ไม่ใช่ว่าจะเป็นการเข้าสู่วัยทองเสมอไป
เพราะอะไร บางคนอายุไม่ถึง 35 ปี ก็หมดประจำเดือนรังไข่ของคนเราจะมีอายุเฉลี่ยราว 30 ปีโดยประมาณ และก็จะมีการพบน้อยมากที่อายุไม่ถึง 35 ปีก็หมดประจำเดือน นอกจากจะเป็นเพราะว่า ถูกตัดมดลูกหรือรังไข่ และก็อาจจะมีสาเหตุหลายประการที่เป็นเหตุของการหมดประจำเดือนเมื่ออายุยัง น้อย เช่น ป่วยหนักทำให้ขาดสารอาหาร เป็นโรคโลหิตจาง วัณโรค โรคติดเชื้อ แต่หลังจากผ่านการรักษาแล้วประจำเดือนก็จะมาดังเดิม หรือมาจากระบบประสาท อ่อนเพลียเกินไป เคร่งเครียด การที่มีประจำเดือนมาช้ากว่าปกติ เนื้องอกในรังไข่ เป็นต้น

นอกจากเรื่องประจำเดือนแล้วยังมีเรื่องอะไรที่เปลี่ยนแปลงอีกบ้างในสตรีวัยทอง
อวัยวะ เพศเริ่มหดเล็กลง ก่อนประจำเดือนจะหมดสัก 2-3 ปี ไขมันใต้ผิวหนังบริเวณอวัยวะเพศลดน้อยลง ลักษณะยืดหยุ่นลดลง ขนเพชรก็จะร่วง กล้ามเนื้อค่อนข้างหลวม น้ำหล่อลื่นลดน้อย

เซลล์ของเยื่อช่องคลอดหดเล็ก เซลล์ชั้นใต้ผิวบอบบางมากขึ้นจึงทำให้เกิดการอักเสบได้ง่าย ความเป็นกรดบริเวณช่องคลอดหมดไป จึงทำให้แบคทีเรียบริเวณนี้เจริญเติบโตได้ง่าย ทำให้ปวดแสบปวดร้อนเป็นผื่นแดงเสมอ
เต้านมหย่อนยาน เพราะเต้านมใช้ฮอร์โมนเพศร่วมกันกับอวัยวะเพศ ดังนั้นเต้านมจะไม่เต่งตึงแต่กลับหดเล็กลง

รูปร่างเปลี่ยนไป พอเข้าสู่วัยทองไขมันเริ่มมากขึ้น ถึงแม้จะมีกานออกกำลังกาย แต่ก็ช่วยไม่ได้มาก ส่วนท้องจะมีการสะสมไขมันมากขึ้น ต้นขาใหญ่ขึ้น รอยเหี่ยวย่นบริเวณใบหน้าเพิ่มมากขึ้น ถุงใต้ตาเพิ่มขึ้น ขนบริเวณริมฝีปากจะเพิ่มมากขึ้น ผิวหนังจะตกกระมากขึ้น
วัยทอง เพราะอะไรจึงไม่เป็นปัญหาในเพศชายหญิงหรือชายแรกเริ่มเกิดมาก็ไม่มีอะไรที่ แตกต่างกัน แต่กระบวนการเจริญเติบโตของต่อมไตต่างๆในร่างกายจะแตกต่างออกไป ผู้หญิงที่แตกต่างคือ การมีรังไข่ ผู้ชายมีลูกอัณฑะ ส่วนฮอร์โมนเพศก็แตกต่างกันมาก การเจริญเติบโตของร่างกายก็ไม่เหมือนกัน กล่าวโดยสรุปลูกอัณฑะจะพัฒนาช้ากว่ารังไข่ ดังนั้นเด็กผู้ชายก็จะโตเป็นหนุ่มช้ากว่าเด็กผู้หญิง เนื่องจากระยะการเจริญเติบโตของลูกอัณฑะมีระยะเวลาค่อนข้างจะนาน การเสื่อมโทรมค่อนข้างจะช้า และการเปลี่ยนแปลงไม่มีผลกระทบมากนัก ดังนั้นเมื่อกล่าวถึง”วัยทอง” ผู้คนทั่วไปมักจะคิดถึงแต่ปัญหาการดูแลสุขภาพของผู้หญิงส่วนใหญ่
สตรีทุกคนหลังหมดประจำเดือนจะมี อาการของคน “วัยทอง” ทุกคนรึเปล่าสตรีทุกคนเมื่อย่างเข้าสู่วัยทองล้วนจะต้องปรากฏอาการของคนวัย ทองทั้งสิ้น ก่อนอื่นก็คือ อาการของการเปลี่ยนแปลงของประจำเดือน จากนั้นอารมณ์ทางเพศและอวัยวะเพศก็จะเปลี่ยนแปลง แต่ก็ไม่ได้หมายความว่า สตรีทุกคนที่เข้าสู่วัยทองจะมีอาการไม่สบายไปเสียทุกคน นอกจากนั้นปัญหาการเกิดอาการคันและช่องคลอดแห้งนั้น มักจะเกิดโดยทั่วไป
โรคอะไรบ้างของคนวัยทองที่จะหาย ไปเองเมื่อเข้าสู่วัยทองมักจะปรากฏอาการของโรคต่างๆ ซึ่งไม่ใช่โรคเรื้องรังที่ติดตัวมาตั้งแต่เกิด จึงมีทางที่จะรักษาได้ แต่ถ้าเกิดขึ้นแล้วอาการก็จะปรากฏอยู่ค่อนข้างนาน วัยทองก็เป็นการเปลี่ยนแปลงที่ค่อนข้างหักมุมของสภาพร่างกายเพราะโรค เดียวกันแต่เกิดกับแต่ละคนต่างกัน โดยเฉพาะการหมดประจำเดือนอย่าไปวิตกกังวลเพราะถือเป็นเรื่องปกติ ไม่ใช่โรคร้ายแรงอะไร ส่วนอาการร้อนวูบวาบ ออกเหงื่อ จิตใจว้าวุ่น เป็นอาการของการสูญเสียความยืดหยุ่นของเส้นเลือด มักจะเกิดที่ส่วนบนของร่างกาย โดยเฉพาะใบหน้าและลำคอ ซึ่งจะมีอาการแผ่ซ่านชั่วครู่ชั่วยามก็จะหายไปเอง อาการที่เกิดขึ้นอย่างเช่นการออกเหงื่อผิวหนังจะมีความรู้สึกเหมือนมีอะไรมา ไต่ พร้อมกับมีอาการหนาวเล็กน้อย อาการที่เกิดจะไม่เลือกเวลา อาการเหล่านี้เป็นลักษณะเฉพาะของแต่ละบุคคล ที่เป็นน้อยก็จะราวๆครึ่งปี หรือ 1 ปี ที่เป็นมากๆ ก็จะประมาณ 4-5 ปีก็จะหมด
สตรีวัยทองทำไมจึงชอบวูบวาบตาม ร่างกายสตรีวัยทองมักเกิดการสะสมความร้อนในร่างกายมาก ก็มักจะปรากฏอาการผิวหนังเป็นผื่นแดง และเหงื่อออกมาก อาการของสตรีวัยทองที่เกิดมักไม่เกี่ยวข้องกับอากาศ อากาศจะเป็นอย่างไรเย็นเพียงไรก็ยังจะมีเหงื่อออกอยู่ สาเหตุไม่ได้เกี่ยวกับสุขภาพหรือเสื้อผ้า หากอยู่ที่อาการของฮอร์โมนของร่างกายเริ่มเสื่อมถอย จึงกล่าวได้ว่าอาการร้อนวูบวาบเกิดจากระดับฮอร์โมนในร่างกายที่ทำให้เกิด ขึ้น เมื่อฮอร์โมนเพศเริ่มเสื่อมถอยทำให้ต่อมใต้สมองและสมองต้องเคลื่อนไหวมาก ขึ้น ทำให้เกิดอากาศร้อนขึ้นมา
อาการคันที่อวัยวะเพศของคนวัยทองสำคัญ หรือไม่อาการคันที่อวัยวะเพศเป็นโรคที่สามารถพบเห็นในสตรี มักจะเป็นที่บริเวณแคมนอกและทั่วบริเวณอวัยวะเพศด้านนอกจรดทวารหนัก อาการที่เกิดจะเกิดขึ้นชั่วครู่ชั่วยาม บางครั้งเป็นเพราะอุณหภูมิรอบๆอวัยวะเพศเกิดร้อนขึ้นมา หรืออาจจะถูกกระตุ้นจากด้านอาหารการกิน เช่นทานของมีรสจัด ดื่มสุรา สูบบุหรี่ ทำให้เลือดสูบฉีดเร็วขึ้น อีกปัจจัยหนึ่งคือความสกปรก การดูแลทางด้านอนามัยไม่เพียงพอ กางเกงในที่คับเกินไป การคันบริเวณอวัยวะเพศในวัยทองนั้น ถึงแม้ว่าส่วนใหญ่จะมาจากการขาดฮอร์โมน แต่สาเหตุด้านอื่นๆก็สำคัญ ฉะนั้นจำเป็นต้องทำการรักษาโดยการใช้ฮอร์โมนจะได้ผลดีสามารถที่จะหยุดยั้ง อาการคันได้

เพราะอะไรผิวของคนวัยทองจึงมัก บอบบางผิวหนังถึงแม้ว่าจะอยู่ห่างไกลกับรังไข่ แต่ว่าก็หล่อเลี้ยงด้วยฮอร์โมนที่ผลิตจากรังไข่ ไม่ว่าจะเป็นเส้นขน หรือไขมันใต้ผิวหนัง ล้วนมีส่วนประกอบของฮอร์โมน ฉะนั้นเมื่อเข้าสู่วัยทอง รังไข่เริ่มถดถอยฮอร์โมนเริ่มน้อยลง ระบบต่างๆในร่างกายเริ่มแปรปรวน ผิวหนังเปลี่ยนเป็นบางลง ขาดความยืดหยุ่น ปรากฏร่องรอยของความเหี่ยวย่น โดยเฉพาะตีนกา หางคิ้วและริมฝีปาก ผิวเริ่มเปราะบางลง สัดส่วนน้ำในร่างกายเริ่มลดน้อยลง ต่อมไขมันหดตัว การขับถ่ายเอาสิ่งสกปรกจากร่างกายก็น้อยลง ผิวจะแห้ง ขาดความเงางาม จึงมักปรากฏอาการคันที่ผิวหนัง
การเสื่อมสมรรถภาพทางเพศของคนวัย ทองเป็นอาการทางประสาทหรือไม่ช่วงวัยทองเป็นช่วงของการเปลี่ยนแปลงที่ไม่ แน่นอน แม้กระทั่งอารมณ์ทางเพศก็เฉื่อยลง จิตใจฟุ้งซ่านไม่สงบ นอนไม่หลับ เครียด ร่างกายรู้สึกหนัก ชาตามมือและเท้า อาการเหล่านี้ผู้ป่วยจะกังวลมากทำให้ความสัมพันธ์กับคนรอบข้างมักมีปัญหา จึงมักจะทำตัวโดดเดี่ยวซึมเศร้า ฉะนั้นอาการทางประสาทเกี่ยวพันอย่างแยกไม่ออกกับสมรรถภาพของรังไข่ที่ถดถอย อาการต่างเหล่านี้ ส่วนใหญ่พอผ่านระยะเวลาหนึ่งก็จะค่อยๆทุเลาไปเอง หรือหายเป็นปกติ แล้วถึงที่สุดอาการของโรคทางประสาท เช่นว่านี้แตกต่างกับคุ้มคลั่ง อาการกระวนกระวายทางอารมณ์เป็นอาการที่เกิดครั้งคราวชั่วครู่ชั่วยาม การใช่ฮอร์โมนบวกกับยานอนหลับก็ทำให้อาการดีขึ้น

วัยทอง

วัยทอง

อาการ

ในระยะแรก ๆ ที่คนเราจะเข้าสู่วัยทอง จะมีอาการต่าง ๆ ที่สามารถสังเกตุเห็นได้ชัด เช่น มีอาการหงุดหงิดง่าย นอนไม่ค่อยหลับ ร้อนวูบวาบ เหงื่อออกผิดปกติทั้ง ๆ ที่อากาศไม่ร้อน นอกจากนี้บางคนจะหลงลืมง่าย ทำให้การทำงานมีประสิทธิภาพต่ำลง ซึ่งอาการเหล่านี้เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในช่วงอายุนั้น แต่บางคนก็เข้าสู่วัยทองโดยไม่มีอาการต่าง ๆ เหล่านี้เลย แต่พบน้อย

การเปลี่ยนแปลง

สำหรับสิ่งที่เราพบได้บ่อยในความเปลี่ยนแปลงของหญิงวัยทองก็คือ ความเปลี่ยนแปลงของรอบประจำเดือน โดยจะแบ่งเป็น 3 ช่วง คือ

ช่วงแรก
อายุ 40-45 ปี ประจำเดือนจะมาเร็วขึ้น เช่นจากที่เคยมาทุกเดือน จะมาทุก ๆ 3 อาทิตย์
ช่วงที่ 2
อายุประมาณ 45-50 ปี ระยะนี้ประจำเดือนจะเริ่มห่าง เช่นว่าบางคนเดือนครึ่งมาทีหนึ่ง บางคนอาจเป็น 2 เดือน 3 เดือน มาครั้งหนึ่ง
ช่วงที่ 3
เป็นช่วงที่หมดประจำเดือนจริง ๆ อายุประมาณ 50 ปี ขึ้นไป ประจำเดือนจะหายไปเป็นระยะเวลานาน ซึ่งเราจะตัดสินว่าคน ๆ นั้นหมดประจำเดือนแล้วจริง ๆ ก็ต่อเมื่อประจำเดือนหายไปครบ 12 เดือน หรือ 1 ปี

ปัญหาทางร่างกายที่จะเกิดกับวัยทองจะมี 2 ระยะด้วยกันคือ

ผลระยะสั้น
เริ่มตั้งแต่ช่วงก้าวเข้าสู่วัยทอง จนกระทั่งหมดประจำเดือนไปแล้ว ช่วงนี้จะมีอาการร้อนวูบวาบ เหงื่อออกมากผิดปกติ มักเป็นตอนกลางคืน อ่อนเพลีย เหนื่อยหน่าย หงุดหงิดง่าย ขี้กังวล นอนไม่หลับ หลงลืม
ผลระยะยาว
จะมี 3 ระบบใหญ่ ๆ คือ เกี่ยวกับระบบอวัยวะสืบพันธุ์และทางเดินปัสสาวะ โดยบางคนเมื่อหมดประจำเดือนไปนานแล้ว จะพบอาการต่าง ๆ เช่น ช่องคลอดแห้ง เจ็บเวลามีเพศสัมพันธ์ ปัสสาวะขัด อีกระบบหนึ่งเป็นระบบหัวใจและหลอดเลือด โดยจะมีความเสี่ยงเพิ่มที่จะเป็นโรคดังกล่าว และระบบที่ 3 เกี่ยวกับภาวะกระดูกบาง หรือกระดูกพรุน จะพบบ่อยกับผู้ที่หมดประจำเดือนแล้ว 5 ปีขึ้นไป

ปัจจัยเสี่ยง

แต่อย่างไรก็ตาม การเกิดโรคเหล่านี้ ไม่ได้เป็นกับทุกคน แต่จะเป็นกับผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น คนที่มีความดันโลหิตสูง สูบบุหรี่ ไขมันในเลือดสูง รวมทั้งผู้ที่ไม่ค่อยได้ออกกำลังกาย ก็จะเสี่ยงกับโรคหัวใจและหลอดเลือด มากขึ้นเมื่อเข้าสู่วัยทอง ซึ่งเสมือนเป็นปัจจัยเร่งนั่นเอง ส่วนภาวะกระดูกบางกระดูกพรุน ก็จะเสี่ยงในกลุ่มคนที่มีพันธุกรรมดังกล่าว ตลอดจนผู้ที่ทานอาหารแคลเซี่ยมน้อยมาเป็นเวลานาน เป็นต้น

การป้องกัน

เราสามารถป้องกันไม่ให้เกิดอาการต่าง ๆ ดังที่กล่าวมาข้างต้นได้หรือไม่นั้น เป็นคำถามที่มีผู้ถามกันบ่อยมาก จุดนี้ คำตอบคือเราสามารถทำได้ด้วยการลดปัจจัยเสี่ยงที่กล่าวมาแล้ว รวมไปถึงการพยายามรับประทานแคลเซี่ยมตั้งแต่เนิ่น ๆ โดยการรับประทานแคลเซี่ยมนี้ เป็นเหมือนกับการฝากธนาคารไว้ก่อน เพราะเมื่อคนเราอายุ 35 ปีแล้ว แคลเซี่ยมในกระดูกจะเริ่มลดต่ำลง ถ้าเราฝากไว้เยอะ เวลาแคลเซี่ยมลดลงก็จะเหลือต้นทุนไว้เยอะ นอกจากนี้ พยายามดูแลตัวเองอย่าให้เป็นเบาหวาน ความดันสูง ด้วยการพยายามลดอาหารไขมันสูง ลดความอ้วน หรือถ้าใครเป็นโรคนี้อยู่ก็พยายามปรึกษาแพทย์สม่ำเสมอเพื่อลดปัญหาลง

การดูแลรักษาอาการของคนวัยทอง

หลาย ๆ คนจะมีอาการทางด้านอารมณ์ในวัยทอง ซึ่งจริง ๆ แล้วการที่มีอารมณ์เปลี่ยนแปลง เป็นผลกระทบมาจากการที่ร่างกายมีความเปลี่ยนแปลง ยิ่งถ้าหากคนรอบข้างไม่เข้าใจ ก็จะยิ่งทำให้ผู้ที่อยู่ในวัยทองมีความแปรปรวนทางด้านอารมณ์มากขึ้นไปอีก

ส่วนทางด้านร่างกายนั้น จะเป็นไปในรูปของการส่งเสริมสุขภาพมากกว่า อาจจะเข้าปรึกษาแพทย์ตามคลินิควัยทอง เพื่อรับคำแนะนำ เพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจ ไม่จำเป็นต้องเป็นการให้ยารักษาเสมอไป ส่วนใหญ่เมื่อไปพบแพทย์ แพทย์จะซักประวัติ ตรวจร่างกายทั่วไป ตรวจภายในเพื่อเช็คมะเร็งปากมดลูก ตรวจเลือดเบาหวาน ไขมันในเส้นเลือด การทำงานของตับไต การทำงานของหัวใจ เพื่อหาความผิดปกติ ถ้าหากพบก็ต้องดูแลรักษาอาการเหล่านั้นต่อไป

การรับประทานฮอร์โมน

การเสริมฮอร์โมนนี้ จะเป็นฮอร์โมนที่เลียนแบบฮอร์โมนที่ผลิตมาจากรังไข่ เพราะวัยทองนี้เป็นวัยที่รังไข่ทำงานน้อยลงจนกระทั่งหยุดทำงานไป ไม่สร้างฮอร์โมนอีก เราจะใช้ฮอร์โมนจากภายนอนเข้าไปทำงานแทน โดยจะต้องอยู่ในความดูแลของแพทย์

คำถามที่ถามบ่อย

ถาม : อายุ 55 ปีแล้ว ยังมีประจำเดือนอยู่เลย จะมีปัญหาหรือไม่
ตอบ  : การที่เราอายุมาแล้ว ยังมีประจำเดือนอยู่นั่นหมายถึงเรายังมีระดับฮอร์โมนที่สูงพอ นับว่าเป็นผลดีมากกว่าผลเสีย ถ้าหากตรวจไม่พบความผิดปกติใด ๆ

ถาม : ผู้ชายวัยทอง ต้องระวังเรื่องอะไรเป็นพิเศษ
ตอบ : ควรระวังเรื่องของระบบทางเดินปัสสาวะ ต่อมลูกหมากโต และอาจะมีปัญหาทางด้านอารมณ์เกิดขึ้นได้เช่นกัน

ถาม : อาหารเสริมและวิตามินสำหรับวัยทองจำเป็นหรือไม
ตอบ : ปัจจุบันมีผลิตภัณฑ์เหล่านี้ออกมามาก แต่ในกรณีที่จะพิจารณาใช้ ควรมีหลักคิดอย่างหนึ่งว่า ต้องพิจารณาค่าใช้จ่าย เทียบกับอาหารธรรมชาติด้วย เพราะอาหารที่คนวัยทองต้องการนั้น สามารถหาได้จากธรรมชาติทั้งสิ้น

ถาม : ยาต้องห้ามสำหรับคนวัยทอง
ตอบ : สำคัญมาก ๆ ต้องระวังยาในกลุ่ม Steroid เพราะถ้าใช้ระยะยาวจะยิ่งส่งเสริมให้เกิดภาวะกระดูกพรุนกระดูกบางได้ ไม่ควรใช้พร่ำเพรื่อ ซึ่งยาพวกนี้บางทีผสมในยาหม้อ ยาลูกกลอน

โดย นพ.สมนิมิตร เหลืองรัศมีรุ่ง แพทย์สูตินารีเวช

อาการ

Advertisement

No comments yet... Be the first to leave a reply!

Leave a Comment

 

— required *

— required *